Tüm vücudumuzun yükünü taşıyan ayaklarımız ve bileklerimiz; adım atmamıza, yürümemize, zıplayabilmemize yardımcı olur. Uyku dışında geçirdiğimiz zamanlar dışında hareket etmemizi sağlayan ayaklarımız, yanlış ayakkabı kullanılması, aşırı kilo alımı ve yanlış yapılan sportif aktiviteler nedeniyle yıpranabilir hatta hareket kısıtlayıcı, ağrılı yaralanmalara neden olabilir.

Ayak ve Ayak Bileği Hastalıkları

Halluks Valgus

Ayak baş parmağında dışa doğru oluşan şekil bozuklukları Halluks Valgus olarak adlandırılır. Oluşan rahatsızlık neticesinde ayak baş parmağı, bir sonraki parmağa baskı yaparak ayak aksının düz şeklini değiştirir ve dış cephede bunyon adı verilen şişkinlik meydana gelir.

Uç kısmı dar, topuklu, sert ve yanlış ayakkabı seçimi hastalığın ilerlemesine yol açabilir. Uzun süre bu tarz ayakkabı giymek, ayağın anatomik yapısını değiştirir. Yüksek topuklu, sivri burunlu ayakkabı giyen kadınlarda  Halluks Valgus daha sık görülür.

Hastalık neticesinde oluşan bunyon (başparmağın iç tarafındaki ağrılı şişlik) ve ayaktaki deformasyon ağrıya, kızarıklığa ve sorunlu nasırlara neden olur.  Şişlik nedeniyle ayakkabı giymek zorlaşabilir. Hastalığın başlangıç aşamalarında bunyon yastıkçıkları, gece atelleri, tabanlıklar ve hastalığa uygun ayakkabılar ile ağrı atakları hafifletilebilir. Sadece oluşan şişkinliğin cerrahi olarak çıkarılması Halluks Valgus hastalığının tedavisi için yeterli değildir. Hastalığın tedavisinde önemli olan kemik yapısındaki üçgen şeklinin düzeltilmesidir. Bu nedenle cerrahi tedavide bunyon alındıktan sonra ayaktaki kemikler düzgün hizalanarak sabitlenir. Yapılan ameliyatın şekline göre değişmekle birlikte genellikle ertesi gün yürümeye izin verilebilir.

Düz Tabanlık

Ortopedik bir hastalık olan düz tabanlık, toplumun büyük bölümünde sık karşılaşılan bir sorundur. Vücudumuzun tüm ağırlığını taşıyan ayak tabanı, kolay yürümemizi sağlayan kavisli bir yapıya sahiptir. Kavis yapının yetersizliği ya da yokluğunda düz tabanlıktan söz edilir. 

Doğuştan gelen bir bozukluk olabileceği gibi 30’lu yaşlardan sonra da ortaya çıkabilir. İleri yaşlarda ortaya çıkan rahatsızlık, aşırı kilo ya da ayak tabanının aşırı ve zor kullanımına bağlı olarak gelişebilir. Bu dönemde, ayakta bulanan kemik ve eklemler zamanla çökerek düz tabanlığa neden olabilir.

Ayak tabanında yere basıldığında kavis oluşmaması, ayağın içe basması, dizlerin yürürken birbirine temas etmesi, fiziksel hareketlerin kısıtlanması, erken yorulma, ayak ve diz altında oluşan ağrı düz tabanlık belirtisi olabilir.

Düz tabanlık problemi olan kişilerde genellikle ayağın ortopedik yapısına göre ayakkabı kullanılması gerekir. Ayağın basma aksını düzeltmek, ağrıları azaltmak için tabanlık kullanılabilir. Kullanılan tabanlığın kişiye özel olması, mümkünse yapılan bilgisayar destekli  yürüme analizlerine göre  ile hazırlanılması önemlidir.

Kişide oluşan düz tabanlık, ayakkabı içerisine giyilen bir tabanlık ile takip edilemeyecek kadar ileri düzeyde veya düz tabanlığa sebep olan yapısal kemik-bağ dokusu anomalileri var ise  cerrahi tedavi uygulanabilir.

Aşil Tendon Problemleri

Baldır kaslarını topuk kemiğine bağlayan yapılarda oluşan hastalıklar aşil tendon problemleridir. Aşil tendon kopmaları, aşil tendinopatisi ve aşil tendiniti en sık görülen aşil tendon problemleri arasında yer alır. Vücudumuzdaki en büyük tendon olan aşil tendonu ayak bileğinin aşağı doğru hareket etmesini sağlar. Yürümek, koşmak gibi en temel hareketleri aşil tendonu ile gerçekleştirebiliriz.

Aşil tendon problemlerinin önüne geçebilmek için fiziksel aktivite öncesi mutlaka ısınma, sonrasında ise soğuma egzersizleri yapılmalı. Ayrıca ayakkabı seçimine de dikkat edilmeli.

En sık karşılaşılan aşil tendon problemleri:

  • Aşil tendon kopmaları: özellikle ayak bileğine yapılan direk temas sonrası aşil tendonunun alt topuk kemiğine yapıştığı yerden kopması durumudur. Oluşan travma sonrası tedavi cerrahi olarak gerçekleştirilir.
  • Aşil tendinopatisi: Aşil tendonunun ağrı, sertlik ve şişme ile kendini gösteren hastalıktır. Tekrarlayan aşil tendinopatisi küçük travmalar nedeniyle oluşur.
  • Aşil tendiniti: Aşil tendonunun iltihaplanması dolayısıyla ortaya çıkan hastalıktır. Genellikle oluşan ağrı uzun süreli değildir ancak tedavi edilmediği durumlarda vücutta bozulmalara neden olur. Ufak çaplı oluşan yırtıklar, ayağın sağlıklı anatomik yapısının bozulmasına yol
    açar.