Omuz ve Dirsek Hastalıkları

Omuz ve Dirsek Hastalıkları

Kollarımızı gövdemize bağlayan omuzlarımız vücudumuzdaki en hareketli eklemlerdendir. Kollarımızın esnek bir şekilde hareket edebilmesini sağlayan omuzlar, eklemler, kaslar ve bağlardan oluşur.

Omuz eklemlerinde travma ve yaralanmalara bağlı olarak oluşan hastalıklar ağrı ve hareket kısıtlığına neden olabilir. Akut oluşan rahatsızlıklar medikal ve fizik tedavi uygulamaları ile tedavi edilirken kronik ve ilerleyen hastalıklarda cerrahi yöntemler dikkatle araştırılmalıdır.

  • Tenisçi Dirseği

Dirsek kısmındaki çıkıntı ve çevresinin ağrılı hastalığına tenisçi dirseği adı verilir. Sıklıkla tenis oynayan kişilerde görüldüğü için tenisçi dirseği adı verilen hastalık aktif spor oynamayan kişilerde de görülür. Tenis, golf dışında boyama, tornavida kullanma, yakalama, tornavida-çekiç kullanma gibi birçok aktivitede bu tür zorlanmalar olabilir.

 

Omuz ve Dirsek Hastalıkları

Kollarımızı gövdemize bağlayan omuzlarımız vücudumuzdaki en hareketli eklemlerdendir. Kollarımızın esnek bir şekilde hareket edebilmesini sağlayan omuzlar, eklemler, kaslar ve bağlardan oluşur.

Omuz eklemlerinde travma ve yaralanmalara bağlı olarak oluşan hastalıklar ağrı ve hareket kısıtlığına neden olabilir. Akut oluşan rahatsızlıklar medikal ve fizik tedavi uygulamaları ile tedavi edilirken kronik ve ilerleyen hastalıklarda cerrahi yöntemler dikkatle araştırılmalıdır.

  • Tenisçi Dirseği

Dirsek kısmındaki çıkıntı ve çevresinin ağrılı hastalığına tenisçi dirseği adı verilir. Sıklıkla tenis oynayan kişilerde görüldüğü için tenisçi dirseği adı verilen hastalık aktif spor oynamayan kişilerde de görülür. Tenis, golf dışında boyama, tornavida kullanma, yakalama, tornavida-çekiç kullanma gibi birçok aktivitede bu tür zorlanmalar olabilir.

Tenisçi DirseğiSürekli aynı tarz yapılan hareketler, ön kol adalelerinin aşırı kullanılması dirsek içi veya dışındaki çıkıntılara yapışma yerlerindeki tendonlarda yırtıklar oluşturur. Yırtıkların iyileşmediği durumlarda ise bölgede ödem oluşur. Dirsek kısmının dışında oluşması tenisçi dirseği, iç kısımda oluşması ise golfçü dirseğine neden olur.

Hastalık sırasında oluşan ağrı, genellikle ağırlık kaldırma ve yakalama hareketi yapıldığı zaman şiddetlenir. Ağrının koldan aşağıya doğru yayılması halinde ise doktora başvurulmalı ve yapılan aktiviteye son verilmelidir. Soğuk uygulaması, ödem giderici ilaçlar ile birlikte ağrının oluştuğu kol dinlendirilmelidir. Ani ve şiddetli oluşan ağrılarda hazır ateller ile kol dinlendirilir. İyileşmeyen durumlarda bölgeye kortizon bazlı enjeksiyonlar yapılması yerini PRP uygulamalarına bırakmıştır. Ağrılar geçtikten sonra ise bölgedeki kaslar için germe ve kuvvetlendirme hareketleri yapılır. İlaç ve fizik tedavi uygulamalarına rağmen geçmeyen durumlarda cerrahi yöntem tercih edilir.

 

  • Rotator Manşet Yırtıkları

Yıpranmaya bağlı ya da travma sonrası omuzdaki eklem yapısında rotator manşet yırtıkları oluşabilir. Kürek kemiğinden çıkan dört kısa adale tendonları omuz ekleminin çevresinde yer alır. Tendonlardan oluşan bu yapıya rotator manşet adı verilir. Omuz ekleminin farklı yönlere olan hareketi bu yapı sayesinde olur.

Rotator manşet yırtıklarında omuzdan kola doğru yayılan bir ağrı hakimdir. Kol hareketi sırasında özellikle kolun baş hizasına doğru kaldırılması ya da üzerine yatılması oluşan ağrıyı arttırır. Tedavi edilemeyen ve aynı hareketlerin tekrarlanmasına bağlı, yırtık zaman içerisinde daha da derinleşerek yayılabilir. Özellikle kronik oluşan rahatsızlıklarda uzun zamana yayılan bir hasardan söz edilebilir.

Travma sonrası ya da kronik olarak ortaya çıkan rotator manşet yırtıklarında, fiziksel muayene ve hastanın öyküsü ile birlikte tanı konulur. Omuz radyografileri ve ultrasonografi de tanı da yardımcı tetkikler arasındadır. Kesin tanı ve yırtığın yapısının net olarak anlaşılması için MR’dan faydalanılır.

Net tanısı konulan hastaların yarısında cerrahi dışı yöntemler ile tedavi sağlanır. İstirahat ve aktivite kısıtlanması ile kol ve omuzun sabit kalması önerilir. İlaç tedavisi ile de hastanın ağrıları dindirilir. Dinlenme sürecinin ardından fizik tedavi egzersizleri ile hareket açıklığı, eklem ve kasların güçlendirilmesi sağlanır.

Yırtığın boyutu fazlaysa ve hasta iyileşmiyorsa artroskopik yöntemler yardımı ile cerrahi tedavi uygulanır.

  • Omuz artrozu (Kireçlenme)

Omuz artrozu, halk arasında bilinen adı ile omuz kireçlenmesidir. Eklemlerin hareketini kolaylaştıran kıkırdak yapısı zamanla aşınır ve bölgede kireçlenme oluşumu gözlenir. Bu yapı omuz artrozuna neden olur.

Sıklıkla ileri yaşlarda ortaya çıkan hastalık, önceden geçirilen romatizmal hastalıklar, omuz eklemi enfeksiyonu, kronik rotator kılıf yırtığı ya da geçirilmiş travmalara bağlı da oluşabilir. Genetik faktörler hastalığın yaygınlaşmasında etkilidir.

Oluşan kireçlenme kişilerde, omuz eklemi hareketlerinde kısıtlılık ve güçsüzlüğe neden olur. Ayrıca hareket ederken eklemlerde takılma ve ağrı da sıklıkla gözlenir. Kısa dönemde ağrı kesiciler ve istirahat rahatlama sağlasa da uzun dönemde hastanın ağrıları devam eder.

Omuz artrozu hastalığının tanısı fiziki muayene ve röntgen ile yapılır. Tedavi sürecine başlarken omuz artrozunun hangi seviyede olduğu, hastanın hayat kalitesini hangi oranda etkilediği, hastanın yaşı ve fiziksel aktivite düzeyi gibi detaylar göz önünde bulundurulur.

İleri derecede omuz artrozu olan ve aktif fiziksel yaşantısı olan kişilerde cerrahi tedavi tercih edilir. Total eklem replasmanı ameliyatı ile kireçlenen eklem çıkartılarak yerine yapay eklem olan protezler yerleştirilir. Hastalar yapay eklemler ile hasta kısa sürede günlük yaşantısına geri döner ve şikayetlerinden kurtulur.

 

  • Omuz çıkığı

Omuz eklemini oluşturan hareketli bölgede omuz çıkığı oluşabilir.

Omuz çıkığı, vücuttaki en hareketli eklem olan omuzda sıklıkla görülebilen bir rahatsızlıktır. Farklı nedenlerden görülebilen omuz çıkığı en çok travmalara bağlı olarak ortaya çıkar. Travmatik omuz çıkıklarında ön ya da arkaya doğru yönde çıkık oluşur. Hastaların yüzde 96’sında öne doğru çıkık gözlenir. Sıklıkla 20’li yaş grubunda aktif fiziksel hayatı olan erkeklerde görülen omuz çıkıkları, 20 yaş altında oluşması halinde yüzde 85’in üzerinde tekrarlama riski vardır. Yaş ilerledikçe ise bu oran yüzde 20’lere kadar düşmektedir.

Omuz çıkığının oluşması durumunda hasta kolunu yukarıya doğru hareket ettirmekte zorlanır ve ağrı hisseder. Özellikle omuz bölgesinde oluşan şekil bozukluğu ise omuz çıkığının en belirgin belirtileri arasındadır.

Omuz çıkığından şüphelenilmesi durumunda hastanın eklemi hareket ettirilmemeli ve askı ile sabit tutturulmalıdır. Ağrının giderilmesi için soğuk uygulama yapılarak en kısa sürede hastaneye gidilmesi gerekir.

İlk kez omuz çıkığı olan kişilerde kapalı olarak eklem yerine oturtulur ve üç hafta kol askısı ile istirahat önerilir. Ancak travmaya bağlı oluşan ya da sürekli tekrarlayan omuz çıkıklarında, omuz eklemini yerinde sabit tutan kapsül de yırtılabilir ve omuz başı bu yırtık alandan eklem dışına çıkabilir. Bankart lezyonu adı verilen bu durumda artroskopik cerrahi ile yırtıkların tamiri yapılır. Oluşan yırtıkların kemiğe yeniden tutturulmasını sağlamak için vücut içerisinde eriyebilen çapalar kullanılır. Bağ gevşekliğine bağlı oluşan durumlarda ise eklem içerisindeki kapsül, büzüştürme dikişleri ile daha sıkı ve sağlam hale getirilir.

Cerrahi işlem sonrası hastanın kolu yaklaşık 4 hafta süre ile askıda sabit tutulur. Ardından fizik tedavi uygulamaları ile günlük yaşantısına geri dönmesi sağlanır.

 

  • Akromioklavikuler eklem artrozu

Akromioklavikuler (AC) eklem artrozu omuz bölgesindeki köprücük kemiği ile kürek kemiği arasındaki eklemin kireçlenmesine bağlı oluşan bir hastalıktır. Akromioklavikuler eklem artrozu genellikle ileri yaş grubu hasta profilinde görülür.  Şiddetli omuz ağrısı ve kol hareketlerindeki kısıtlık en belirgin özelliklerindendir. Hava değişikliğinin de tetiklediği ağrılar, omuz ve sırt bölgesinde yaygındır. Hastalığın ilerleyen evrelerinde hareket kısıtlığı artarak kişinin hayat kalitesini olumsuz olarak etkiler.

Akromioklavikuler (AC) eklem artrozu tedavisinde öncelik kişinin ağrılarını gidermek ve hareket özgürlüğü sağlamaya yöneliktir. Antienflamatuvar ilaçlar ile ağrıların giderilmesi hedeflenirken, kısa dalga diatermi, masaj ve egzersizler ile de eklemlerin güçlenmesi sağlanır. Tüm tedavilere göre iyileşme olmayan hasta grubunda ise cerrahi yöntemler önerilir.

 

  • Biseps tendinit

Kol kaslarının aşırı kullanımına bağlı omuz bölgesindeki tendonlarda biseps tendinit hastalığı görülebilir. İleri yaş hastalığı olarak bilinen biseps tendinit, yüzme, tenis, basketbol gibi tekrarlayıcı hareketleri içeren aktivitelere bağlı olarak da ortaya çıkabilir. Bisepsin baş kısmında ortaya çıkan enflamasyon nedeniyle oluşan biseps tendinit hastalığına, sıklıkla rotator manşet yırtıkları, omuz atrozu, tekrarlayan omuz çıkıkları ve omuz sıkışma sendromu da eşlik edebilir.

Omuzun ön kısmında oluşan ağrı ve sürtünme hissi ile ortaya çıkan biseps tendinit hastalığının, doktor tarafından yapılan fiziki muayene, röntgen, ultrason ve MR gibi tetkikler sonrasında tanısı konulur. İstirahat, ilaç, soğuk uygulama ve fizik tedavi gibi cerrahi olmayan yöntemler ile hastanın ağrısı ortadan kaldırılmaya çalışılır. İyileşme olmayan hasta profilinde ise atroskopi ile cerrahi tedavi uygulanır. Hastada oluşan patoloji türüne göre yırtık, yapışma yeri farklı cerrahi yöntemler ile iyileştirilir.

 

  • Üst kol (proksimal humerus) kırıkları

Trafik kazası, düşme ve ateşli silah yaralanmaları gibi travma sonucu oluşan üst kol (proksimal humerus) kırıkları tüm vücutta görülen kırıkların yüzde beşini oluşturur. Üst kol kemiğinin omuz eklemini oluşturan üst ucu kırıkları proksimal humerus kırıkları olarak adlandırılır.

Travma sonrası oluşan kırık nedeniyle hasta kol ve omuz hareketlerini yapmakta güçlük çeker, şiddetli ağrı da diğer şikayetlere eşlik eder. Hızla müdahale edilmesi gereken proksimal humerus kırıklarında fiziki muayene ve radyolojik tetkikler ile kırığın derecesi, parçalanma ve ayrılma miktarı tespit edilir.

Hastadaki kırığın durumuna göre cerrahi ya da alçı yöntemi tercih edilir. Hiç ayrışma olmayan kırıklar kol askısı ile tedavi edilir. Ayrışmış olan kırıklar plak ve vida ile cerrahi olarak tespit edilir. İleri yaşta olan hastalar,  tedavisi geciken kırıklar, çok parçalı kırıklar ve tümöral nedenle oluşan kırıklarda ise humerus protezi ile yeni kemik yerleşimi sağlanır.

SAYIN HASTALARIMIZ VE REFAKATÇİLERİNİN DİKKATİNE ;

      Maruz kaldığımız COVID-19 pandemisi süresince aşağıda belirtilen hususlara uymanız önemle rica olunur.

  • 1 hasta ve 1 hasta yakını olmak üzere toplam 2 kişiden fazla olarak muayenehane girişi için ısrarcı olmayınız.
  • Muayenehane girişin de görevli personel arkadaşımıza ateş ölçümü için yardımcı olunuz.
  • Galoş giymeden muayenehaneye girmeyiniz. Lüzumu halinde görevli arkadaşımızdan yardım isteyiniz.
  • Koruyucu maske olmadan muayenehaneye girmeyiniz. Maske yokluğu durumunda görevli arkadaşımızdan talepte bulununuz.
  • Muayenehane girişinde dezenfektan sıvı ile el temizliği sağlayınız. 
  • Muayenehane içerisinde oturma gruplarına, masa ve sandalye gibi eşyalara , tıbbi ekipmanlara  elle temastan mümkün olduğunca sakınınız. Elinizi yüzünüze temas ettirmemeye dikkat ediniz.
  • Muayenehane içerisinde dolaşmayınız. Bekleme odası, muayene ve röntgen çekimi , tuvalet ihtiyacı için görevli arkadaşımızdan yardımcı olmasını isteyiniz.
  • COVID-19 pnömonisi şüpheli septomlarınız var ise lütfen bunu hemşire arkadaşımıza muayenehane girişinde iletiniz.

    Kendiniz ve çevrenizin sağlığına gösterdiğiniz duyarlılıktan dolayı teşekkür ederiz. 

Op. Dr. Tolga Mertoğlu